Ένωση - Α' Παγκόσμιος - Μεσοπόλεμος (1913 - 1940)
Το μέλλον της Κρήτης καθορίζεται οριστικά με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων και σύμφωνα με το διακαή πόθο των Kρητικών. Το Δεκέμβριο του 1913 κηρύσσεται επίσημα η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Το νησί αποτελεί πλέον αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού κράτους και έχει το δικό του μερίδιο στις πολιτικές και πολεμικές περιπέτειες των επομένων ετών. Η μικρασιατική καταστροφή το 1922 βάζει οριστικό τέλος στη «Μεγάλη Ιδέα» και αποτελεί ταυτόχρονα την αφετηρία του ελληνικού μεσοπολέμου (1922-1940). Το ελληνικό κράτος θέτει τώρα ως στόχους του την εσωτερική ανασυγκρότηση και την αποκατάσταση ενός και πλέον εκατομμυρίου προσφύγων.

Η Κρήτη, και ειδικότερα το Ηράκλειο , αποτελεί τόπο εγκατάστασης χιλιάδων προσφύγων, ενώ, παράλληλα, οι τελευταίοι 23.821 μουσουλμάνοι κάτοικοι υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν το νησί. Ο πληθυσμός της πόλης αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς και νέοι οικισμοί, όπως η Νέα Αλικαρνασσός, τα Τρία Πεύκα, ο Κατσαμπάς, οι Πατέλες κ.ά., προστίθενται στον πολεοδομικό της ιστό.

Εντυπωσιακές όμως είναι και οι αλλαγές στην καθημερινή ζωή των κατοίκων. Το λιμάνι επεκτείνεται, τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους πολλαπλασιάζονται και η πόλη αποκτά αεροδρόμιο. Το μπετόν, η ηλεκτρική ενέργεια, το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο «εισβάλλουν» στην ηρακλειώτικη καθημερινότητα και αλλάζουν συνήθειες και πρακτικές αιώνων. Στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου το Ηράκλειο παρουσιάζει την εικόνα ενός αναπτυσσόμενου σύγχρονου αστικού κέντρου, με έντονη εμπορική - ναυτιλιακή κίνηση και «ζωηρή» κοσμική ζωή.

1913  |  1915  |  1918  |  1922  |  1924  |  1925  |  1926  |  1928  |  1929  |  1931  |  1932  |  1934  |  1935  |  1936  |  1938  |  1939  |  1940
Η δυτική και βόρεια όψη των Κισλάδων (τουρκικών στρατώνων). Διακρίνεται η οδός Δικαιοσύνης και η οδός Έβανς, 1920 - 1930 (Ηράκλειο, Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, © Ε.Κ.Ι.Μ.)
Η 25ης Αυγούστου στις αρχές του 20ου αιώνα (Εκδ. Ν. Αλικιώτης, Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη)
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος με το βασιλιά Κωνσταντίνο στο μέτωπο, κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, Ιούλιος 1913 (Χανιά, Ίδρυμα Ελευθερίου Βενιζέλου)
Πορεία από τη Μητρόπολη προς το φρούριο του Φιρκά για την ύψωση της ελληνικής σημαίας, 1913