Τα σχολεία του Μεγάλου Κάστρου
Εξαιρετικά σπάνιες είναι οι πληροφορίες για τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες στην πόλη κατά το 18ο αιώνα. Οι αναφορές σε μουσουλμανικά σχολεία και σε εγγράμματους χριστιανούς δείχνουν βέβαια ότι αυτές οι δραστηριότητες δεν έχουν εκλείψει εντελώς, είναι, όμως, σαφώς πιο περιορισμένες σε σύγκριση με τους προηγούμενους αιώνες.

Από τις αρχές του 19ου αιώνα η εικόνα αυτή αλλάζει. Ήδη, πριν το 1800 λειτουργεί στην πόλη ιεροδιδασκαλείο με δάσκαλο το λόγιο μοναχό Συνέσιο. Ξένοι περιηγητές μας πληροφορούν ότι λειτουργεί το 1817 ελληνικό δημόσιο σχολείο με περίπου 20 μαθητές και δάσκαλο τον ιερομόναχο Γρηγόριο Μεγαλοβρυσανό. Για τα σχολεία αυτής της περιόδου αξιοσημείωτη είναι και η μαρτυρία του ανώνυμου συγγραφέα στη «Χωρογραφία της Κρήτης» (1818), ότι στο Κάστρο λειτουργούν «εν νοσοκομείον και σχολείον, εις το οποίον παραδίδονται οι μαθηταί γραμματικήν, λογικήν, ποιητικήν και ρητορικήν, ενίοτε και μαθηματικά, και δύο σχολεία της ζωγραφικής και εν της μουσικής».

1669  |  1671  |  1681  |  1691  |  1692  |  1715  |  1735  |  1770  |  1771  |  1780  |  1810  |  1812  |  1821  |  1822  |  1823  |  1824  |  1825  |  1828  |  1830  |  1831  |  1833  |  1840  |  1841  |  1850  |  1856  |  1858  |  1862  |  1866  |  1868  |  1869  |  1875  |  1878  |  1881  |  1889  |  1895  |  1897  |  1898
Επιστολή που αφορά εκπαιδευτικά θέματα της "Δημοτικής Σχολής Ηρακλείου", 1879 (Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη)
Επιστολή προς τη "Δημογεροντία", που αφορά εκπαιδευτικό υλικό, 1873 (Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη)
Εξώφυλλο από τη "Χωρογραφία της Κρήτης", 1818 (Πρακτικίδης, Εκδ. Τ.Ε.Ε./Τ.Α.Κ.)
1669
1669
1671
1681
1691
1692
1715
1735
1735
1770
1771
1780
1810
1810
1812
1821
1821
1822
1822
1823
1824
1825
1828
1830
1831
1833
1840
1841
1850
1856
1858
1858
1862
1862
1866
1866
1868
1869
1875
1878
1878
1881
1889
1895
1895
1897
1897
1898
1898
1898